Denk vooruit: bent u voorbereid op een noodsituatie?

Waarom is deze campagne gestart? 

Door klimaatontwikkelingen en geopolitieke onzekerheden wordt de kans op langdurige verstoringen in onze samenleving groter. Denk aan het uitvallen van internet, een langdurige stroomstoring of een overstroming. Het doel van de campagne is om goed voorbereid te zijn. Door nu kleine stappen te zetten (bijvoorbeeld de aanschaf van een noodpakket en contact met buren), zorgen we er samen voor dat we beter kunnen omgaan met onverwachte situaties. 

Waarom heeft iedereen een Denk Vooruit-boekje gekregen? 

Het boekje helpt inwoners om zich voor te bereiden op onverwachte situaties. Heeft u het boekje niet ontvangen? Download het via www.denkvooruit.nl of haal een exemplaar op in het gemeentehuis (zolang de voorraad strekt). 

Is er een concrete dreiging? Moeten we ons zorgen maken? 

Er is geen directe dreiging. Wel is het belangrijk dat we goed voorbereid zijn, bijvoorbeeld op stroomstoringen, extreem weer of cyberincidenten. Daar is deze campagne voor bedoeld. 

Waarom is er zoveel aandacht voor dit onderwerp?

Omdat de kans op een noodsituatie toeneemt. Door ons goed voor te bereiden – overheid én samenleving – vergroten we onze zelfredzaamheid en samenredzaamheid. 

Wordt deze presentatie ook gegeven bij grote bedrijven en hun management? 

Deze presentatie is voor iedereen relevant, dus ook voor grote bedrijven. Ministeries, koepelorganisaties en banken zijn primair verantwoordelijk voor de communicatie met de eigen sectoren.

Wat doet de Rijksoverheid?

De landelijke overheid zorgt voor belangrijke voorzieningen, maakt regels voor veiligheid en stuurt de hulp aan bij grote crises. Ze verspreidt ook op grote schaal betrouwbare informatie. 

Wat doet de gemeente? 

De gemeente zorgt ervoor dat inwoners geïnformeerd worden, bijvoorbeeld via de digitale kanalen van de gemeente (als dat nog kan). Regionaal of landelijk worden NL-Alert of Omroep Gelderland ingezet. De gemeente werkt nauw samen met de regionale hulpdiensten. Grote crises vragen veel inzet van overheid en hulpdiensten; daarom is het belangrijk dat inwoners waar mogelijk ook zelfredzaam zijn. Samen staan we sterk als het onverhoopt misgaat.  

Wat doet de crisisorganisatie?

Nederland is verdeeld in veiligheidsregio’s. Iedere veiligheidsregio zet zich in voor de veiligheid van inwoners en bezoekers van dat gebied. In de crisisorganisatie werken de hulpdiensten (politie, brandweer, geneeskundige hulp) samen met gemeenten en ketenpartners. De crisisorganisatie is op veel verschillende soorten incidenten voorbereid.  
De crisisorganisatie informeert inwoners bij een noodsituatie, zorgt dat u weet wat u moet doen en dat hulp goed geregeld is.  

Elektriciteit loopt als een rode draad door de presentatie heen. Welke stappen heeft de gemeente hierin gezet? Beschikt de gemeente bijvoorbeeld over een noodstroomaggregaat?

De gemeente beschikt inmiddels over een noodstroomaggregaat. Dit aggregaat is primair bedoeld om de continuïteit van de essentiële gemeentelijke dienstverlening en de belangrijkste bedrijfsprocessen in het gemeentehuis te waarborgen in geval van langdurige stroomuitval. Het aggregaat is echter niet bedoeld om particuliere huishoudens van stroom te voorzien.

Hoe word ik geïnformeerd bij een ramp?

Dat hangt af van de noodsituatie. De website en sociale media van de gemeente en veiligheidsregio geven actuele informatie, zolang deze kanalen bereikbaar zijn. Omroep Gelderland, de officiële rampenzender in onze regio, verstrekt informatie als andere kanalen uitvallen. In dringende situaties kan de overheid een NL-Alert sturen naar alle mobiele telefoons. Op www.nederlandveilig.nl geeft de Rijksoverheid informatie bij een landelijke crisis- of noodsituatie. 
 

Welke rol speelt Omroep Gelderland? 

Omroep Gelderland is de officiële rampenzender van de regio en blijft altijd in de lucht op frequentie 89.1 FM (dit is de frequentie in onze regio en geldt zowel voor Radio Gelderland als voor Omroep Gelderland op tv). De overheid kan via deze zender berichten uitzenden tijdens een crisis. 

Op de website van Denk Vooruit staan alle radiofrequenties.

Worden de kennis en expertise die het leger heeft al gebruikt? 

Het leger heeft inderdaad veel kennis en kunde. De crisisorganisatie en de overheden werken met defensie samen. Binnen de crisisorganisatie is er vooraf geregeld hoe iedereen binnen de crisisorganisatie met elkaar kan communiceren en daarover vinden gesprekken plaats met defensie. Dus: welke kanalen worden gebruikt, wie met wie contact heeft, welke systemen of middelen beschikbaar zijn en hoe de informatielijnen lopen. Het gaat bijvoorbeeld om:

• Welke communicatiekanalen worden gebruikt (telefoon, portofoons, LCMS, Teams, C2000, e-mail, crisistelefoonlijnen);
• Dat deze middelen klaarstaan en werken tijdens een crisis;
• Dat duidelijk is wie welke informatie doorgeeft en aan wie;
• Dat er vaste procedures zijn voor interne (tussen teams) en externe communicatie (naar inwoners, partners, media).

Wat is een noodsteunpunt? 

Een locatie in de buurt waar inwoners betrouwbare informatie (vanuit de overheid) kunnen krijgen en noodmeldingen (112 meldingen) kunnen doen wanneer normale communicatie uitvalt. Een noodsteunpunt is niet bedoeld om uw mobiele telefoon op te laden. Het opzetten van noodsteunpunten wil de gemeente samen met inwoners doen.  

Wanneer moet het noodsteunpunt klaar zijn?

Dat verschilt per gemeente. Gemeente Heumen doet in 2026 mee met een proef voor noodsteunpunten. We streven ernaar om in 2027 één of meer noodsteunpunten in onze gemeente te hebben. Sneller zou wenselijk zijn, maar het ontwikkelen van een netwerk aan noodsteunpunten kost tijd en vraagt extra middelen vanuit het Rijk. We lopen als gemeente wel voorop. Alles wat we nu al in kleine stappen kunnen doen, helpt om de maatschappij veerkrachtiger te maken. 

Wat moet er in een noodpakket?

Met een noodpakket heeft u een goede voorbereiding om thuis de eerste 72 uur van een noodsituatie door te komen. De inhoud is afhankelijk van uw persoonlijke situatie. Denk aan medicijnen, luiers of babyvoeding. Een basispakket bevat o.a.: water, houdbaar eten, zaklamp, batterijen en een EHBO-set. Meer informatie via www.denkvooruit.nl 

Ik heb weinig geld om een noodpakket te maken. Wat kan ik doen? 

Begin klein: waterflessen, pasta/rijst, waxinelichtjes. Veel heeft u al in huis. De overheid verstrekt geen noodpakketten, maar onderzoekt hoe kwetsbare groepen beter geholpen kunnen worden. Maatschappelijke organisaties kunnen hier ook een rol in spelen. In onze gemeente kan het Heumenstegoed tevens gebruikt worden voor de aanschaf van een noodpakket.

Hoe maak ik een noodplan?

In een noodplan staan afspraken die u maakt met de mensen om u heen over wat jullie doen in een noodsituatie. Bijvoorbeeld waar u elkaar ontmoet of wie extra hulp nodig heeft.

Voor een voorbeeld van een noodplan: www.denkvooruit.nl 

Hoeveel contant geld wordt aangeraden voor het noodpakket?

€70 per volwassene en €30 per kind (tot 12 jaar) voor de eerste 72 uur. Zorg ook voor kleine biljetten en muntgeld, zodat u gepast kunt betalen.

Wat kan ik doen voor mijn buurt?

Organiseer een buurtmoment en bespreek wat iedereen in huis heeft dat van pas kan komen tijdens een noodsituatie (zoals een aggregaat of oplaadbare radio). Kijk samen wie extra hulp nodig zou hebben. Gebruik eventueel de gesprekstool Weerbare samenleving via: www.nctv.nl.

Hoe worden kwetsbare of moeilijk bereikbare groepen geïnformeerd? 

Daarbij doet de overheid een beroep op samenredzaamheid: kijk naar elkaar om.  
De overheid onderzoekt hoe kwetsbare of moeilijk bereikbare groepen daarnaast kunnen worden geïnformeerd. 

Hoe kan ik een burgerinitiatief starten?

• Concretiseer uw idee;
• Zoek medestanders;
• Maak een plan;
• De gemeente kan adviseren, verbinden en soms ondersteunen met materialen of een kleine subsidie. 

Zijn er specifieke risico’s voor onze gemeente?

De Risicokaart geeft informatie over mogelijke calamiteiten in uw regio, zoals overstromingen, natuurbranden of ongevallen met gevaarlijke stoffen. Bekijk: www.risicokaart.nl 

Zijn er generatoren beschikbaar?

De overheid kan bij grote tekorten een claim leggen op aggregaten om deze in te zetten waar ze het hardst nodig zijn. 

Is er contact met het Landelijk Initiatief Burger Reserve? 

Dit idee nemen we mee in de proef voor de noodsteunpunten. Deze organisatie heeft overigens al een keer binnen onze gemeente geoefend. Wij staan in contact met de organisatie. 

Kunnen we nu al zien wat er in de gemeente aanwezig is, zoals schuilplekken?

TNO doet onderzoek naar schuilmogelijkheden, zoals ondergrondse parkeergarages of plekken onder bedrijven. Zij kijken naar de voorwaarden. Overigens hangt het van de situatie af wat voor soort schuilplek nodig is. Extreem weer vraagt iets anders dan een grote brand of een oorlogsdreiging.

• Uitleg en verdieping via de website van Denk Vooruit: www.denkvooruit.nl  
• De website van de veiligheidsregio: www.vrgz.nl
• Risico’s in je wijk: www.risicokaart.nl  
• Informatieve tv-tip: Klaas aan het front – NPO 1 (terug te kijken via NPO Start) 
   

• Ondersteuning door Synthese:

Onze samenwerkingspartner Synthese kan op verschillende manieren ondersteuning bieden aan inwoners. Enerzijds kunnen zij hulp bieden aan mensen die het lastig vinden om in contact te komen met hun buren. Anderzijds begeleiden zij inwoners die juist actief willen bijdragen aan hun straat of buurt, maar nog niet precies weten hoe zij dit kunnen vormgeven.

Tijdens de bijeenkomsten benadrukken we het belang van onderlinge verbondenheid, het kennen van je buren en het gezamenlijk optrekken bij de voorbereiding op mogelijke noodsituaties. Synthese kan hierin een concrete rol spelen, zowel op het gebied van sociale cohesie als bij het stimuleren van omzien naar elkaar. Inwoners kunnen rechtstreeks contact opnemen met Synthese via teamheumen@synthese.nl.

Hoe kom ik in contact met de gemeente over hulp of informatie?

Stuur een e-mail naar heumen@heumen.nl of kijk op www.heumen.nl/denkvooruit