Maas en Waal stroomt

Sommige plekken ziet u elke dag, zonder dat u weet welk verhaal erachter zit. Dat geldt ook voor de bijzondere dijkmagazijnen in het Land van Maas en Waal. Deze gebouwen staan al eeuwen langs de dijken. Ze herinneren ons aan de strijd tegen het water. In oktober sieren opvallende kunstwerken deze gebouwen. Het zijn er elf, heeft u er al een gespot?

Aan de dijkmagazijnen in het Land van Maas en Waal treft u nu verschillende opvallende kunststukken aan de gevels. De Bakens van Hoop vertellen opnieuw het verhaal van ons landschap. 

Ga op ontdekkingstocht

Wilt u de kunstwerken zelf bekijken? Maak een fiets- of autorit door het Land van Maas en Waal en bezoek de elf historische dijkmagazijnen. Bij de dijkmagazijnen vindt u QR-codes. Scan de code met uw telefoon en ontdek meer over de kunstwerken en het verhaal achter deze bijzondere gebouwen.

Dit zijn de locaties van de dijkmagazijnen:

• Kerkdijk 5, Alphen aan de Maas
• De Tuut 19, Appeltern
• Dijk 41, Beuningen
• Waalbandijk 62, Deest
• Vluchtheuvelstraat 14, Dreumel
• Dijk 7, Ewijk
• Bovendijk 2-a, Maasbommel
• Maasdijk 9, Nederasselt
• Dijk 5, Weurt
• Ravensteinseweg 521, Niftrik
• Dijk 7, Winssen

Stille herinnering aan ons gevecht tegen het water

De dijkmagazijnen werden vroeger gebruikt om spullen voor de dijkbewaking op te slaan. Er lagen bijvoorbeeld gereedschap, zandzakken en olielampen. Deze spullen waren nodig om de dijken te bewaken en te beschermen tegen het water. De dijkmagazijnen herinneren ons aan hoe mensen vroeger samenwerkten om het water buiten te houden. Ze laten zien hoe belangrijk de dijken waren en nog steeds zijn. De dijkmagazijnen staan in Alphen aan de Maas, Appeltern, Beuningen, Deest, Dreumel, Ewijk, Maasbommel, Nederasselt, Weurt, Wijchen en Winssen.

Het project is onderdeel van het programma Maas en Waal stroomt. De kunst- stukken zijn ontworpen door House of Thol uit Overasselt en gemaakt van natuurlijke materialen. Zij hebben bij het ontwerp rekening gehouden met het feit dat de dijkmagazijnen rijksmonumenten zijn en in een Natura 2000-gebied staan. 

Fotografie William Moore

De Maand van de Geschiedenis is het grootste geschiedenisevenement van Nederland. Elk jaar zijn er in oktober activiteiten door het hele land. Het doel is om geschiedenis voor iedereen toegankelijk te maken. Ook willen we mensen enthousiast maken om meer over het verleden te ontdekken. Kom kijken en ontdek het verhaal achter deze bijzondere gebouwen. Laat u verrassen door het erfgoed dat al generaties lang bij het landschap van Maas en Waal hoort. 

Dankzij inwoner Edward Paijmans is er een gratis modelbouwplaat van een dijkmagazijn beschikbaar. Via deze website kunt u de modelbouwplaat downloaden. 

De watersnood vormt het thema van 3 nieuwe fietsroutes door Maas en Waal. Onderweg komt u langs plekken die het verhaal over 1926 vertellen, zoals stoomgemalen, noodwoningen en musea. En langs de 9 nieuwe informatieborden met verhalen over de betekenis van water op die plek. Natuurlijk fietst u ook langs gezellige terrasjes.

Op 18 april 2026 zijn op verschillende plekken in Maas en Waal de nieuwe informatieborden onthuld en de fietsroutes geopend. In Balgoij is ook het kunstwerk ‘Wilhelmina in Balgoij’ feestelijk onthuld. 

De kaart met de fietsroutes ligt bij alle Toeristische Informatiepunten. Meer informatie over de fietsroutes en waar ze nog meer te verkrijgen zijn, staat op de website van Watersnood.

• Fietsroute A
• Fietsroute B
• Fietsroute C

Houden we het hoofd boven water? Die vraag staat centraal in de interactieve tentoonstelling 'Waterkracht' in Beneden-Leeuwen. Elke maand is er een extra activiteit, zoals een lezing, film of debat om je aan het denken te zetten over waterproblemen. De tentoonstelling loopt tot eind december 2026. Kijk voor meer informatie op de website van het museum.

Ontdek verhalen uit de dorpen die in 1926 onder water stonden. Met dagboeken, brieven, foto’s en een film ziet u hoe het hele land in actie kwam met hulp en geld. ‘Het woeste water’ toont hoe we toen én nu leven met water. De tentoonstelling is te zien van 18 april tot 25 oktober 2026.  

Watersnood Balgoij 1926 door Johan Hendrik van Mastenbroek - Collectie Zuiderzeemuseum

Tip: neem uw smartphone mee voor de mediatour met extra verhalen!

Op oudejaarsdag 1925 brak de Maasdijk. Het Land van Maas en Waal werd overspoeld: honderden huizen en boerenbedrijven gingen verloren. Het water legde 42,2 kilometer af - van Overasselt tot het laagste punt in Dreumel. 

Deze historische waterloop vormde op 3 mei 2026 het parcours van de unieke WatersnoodMarathon. Dit was een groot succes! Er waren zo'n 500 deelnemers. Hardlopers konden het parcours alleen rennen of als team in de estafette. Ook was het voor de deelnemende wandelaars een mooie training voor de 4Daagse.

Beleef de verhalen van 1926. Ontdek hoe de watersnood ons leven beïnvloedde via exposities, foto’s en persoonlijke verhalen die tot leven komen dankzij inwoners, verenigingen en musea. Samen met de werkgroep Watersnood’26 van de Historische Vereniging Tweestromenland, maakt Maas en Waal stroomt 2026 tot een betekenisvol herdenkingsjaar. De Werkgroep Watersnood '26 heeft een gevarieerd programma met activiteiten door heel Maas en Waal. Van theatervoorstellingen en exposities tot een Watersnoodmarathon.

Op de website Watersnood26 vind u meer informatie over de activiteiten en aanmelding. Het programma wordt regelmatig aangevuld met nieuwe activiteiten.

Foto: Gelders Archief
 

Herdenkingsbijeenkomst

Op 31 december 2025 ging het programma rond Watersnood26 en Maas en Waal stroomt officieel van start met een bijzondere herdenkingsbijeenkomst in de Heilige Antonius Abtkerk in Overasselt. Tijdens deze bijeenkomst werd stilgestaan bij de dijkdoorbraak van 100 jaar geleden.

De bijeenkomst werd bijgewoond door onder anderen de commissaris van de Koning, Daniël Wigboldus, de dijkgraaf van Waterschap Rivierenland, Tanja Cuppen, en de vijf burgemeesters van de deelnemende gemeenten. Met muziek, theater, voordrachten en toespraken werd teruggekeken op de gebeurtenissen van 100 jaar geleden en stilgestaan bij de impact daarvan op de regio. De herdenking werd afgesloten met het luiden van de kerkklokken in heel Maas en Waal.

Foto: Bart Nijs

Ontdek en ervaar hoe uniek het gebied tussen de Maas en de Waal is. Kunstwerken, beleefroutes en exposities zetten zowel de bijzondere als de alledaagse kenmerken van onze regio in de schijnwerpers. Dit onderdeel van het programma is nog volop in ontwikkeling. Enkele activiteiten kunnen we hier alvast melden:

Informatieborden

In Maas en Waal staan vanaf 18 april 2026 in de 5 gemeenten nieuwe informatieborden. Hierop leest u verhalen over de betekenis van water op die plek. De borden staan langs de 3 nieuwe fietsroutes. Locatie van de borden: 
1.    Overasselt: Op de Maasbandijk bij gedenkteken/kunstwerk op rustplaats.
2.    Balgoij: In de Boomsestraat bij Basisschool Roncalli
3.    Appeltern: Bij stoomgemaal de Tuut
4.    Alphen: Maasdijk tegenover huisnummer 21
5.    Alphen: Moordhuizen links van bankje
6.    Wamel: Dorpsstraat bij de rustplaats
7.    Druten: Waalbandijk boven aan Stationsstraat
8.    Beuningen: Heemstraweg tegenover de kerk
9.    Wijchen: Kasteellaan naast de toegangspoort van het kasteel

Maas en Waal in beeld

Drie fotografen leggen de identiteit en het hedendaagse leven met water in het Land van Maas en Waal vast. Zij hebben een speciale binding met de regio. De foto's worden vanaf de zomer van 2026 tentoongesteld en gepubliceerd. Informatie hierover volgt nog.

Hieronder vertellen de fotografen over hun binding met de Maas en de Waal en hoe zij naar hun opdracht kijken.

Annie van Gemert (Nijmegen) ‘Portret van Batenburg’

"Als fotograaf vind ik Batenburg bijzonder. Het is een klein stadje aan de Maas met een rijke geschiedenis en ruim 600 inwoners. De oude gebouwen en de rustige straten geven het dorp een unieke sfeer. Vroeger leefden mensen hier veel meer samen. De kerk was toen een ontmoetingsplek. Nu wordt die vooral gebruikt voor concerten, feesten en trouwerijen. Ook het boerenleven is veranderd en kleiner geworden.

In 2026 zoek ik naar wat mensen nog steeds met elkaar verbindt. Denk aan carnaval, buurtfeesten, concerten of kleine activiteiten. Ik wil laten zien hoe moderne bewoners leven in deze historische omgeving en het landschap van rivier. Daarom maak ik familie- en groepsportretten, bij mensen thuis, op straat en in het landschap."

Te zien van 6 september t/m 25 oktober op zaterdag en zondag van 13.00 tot 17.00 uur in De Nieuwe Gang in Beuningen.

Marcel van de Bergh (Zaltbommel) ‘Leven op en met de dijk’

"Ik ben opgegroeid op de dijk in Appeltern. Voor mij is de dijk meer dan een strook grond die ons beschermt tegen het water. Voor mijn gevoel waait het er altijd hard en fiets je altijd met tegenwind. De dijk hoort bij het dagelijks leven. Kinderen glijden er in de winter met hun slee vanaf, toeristen stoppen er voor het mooie uitzicht, kunstenaars vinden er inspiratie en Sinterklaas legt er ieder jaar weer aan. 

Door klimaatverandering wordt de dijk steeds een beetje verhoogd en lijkt het landschap erachter soms lager te worden. De dijk is altijd aanwezig, vaak zonder dat we het merken. Met mijn fotoserie wil ik laten zien wat de dijken langs de Maas en de Waal betekenen voor de mensen die er wonen."

Te zien van 25 september t/m 29 november pp woensdag t/m zondag van 13.30 tot 17.00 uur in Museum Tweestromenland in Beneden-Leeuwen.

Karin van de Wiel (Wijchen) ‘Door de Maas gevormd’

"In mijn project Door de Maas gevormd onderzoek ik hoe de Maas het landschap tussen Batenburg en Wijchen heeft gevormd. In dit gebied liggen oude sporen van de rivier: een stroomdalbos, oerrivierduinen, vroegere rivierarmen en verscholen watergangen. Soms op kilometers van de rivier. Veel mensen herkennen deze plekken niet meer, maar ze bepalen nog steeds hoe we het land gebruiken.

Ik wil deze verborgen landschappen zichtbaar maken. Niet om precies te laten zien waar alles lag, maar om te laten voelen hoe de Maas het gebied heeft gevormd. Het wordt een fotografische tocht door Rivierenland."

Te zien in het voorjaar van 2027 in Kasteel Hernen.

Historische dijkmagazijnen in de spotlights

In het Land van Maas en Waal staan elf karakteristieke dijkmagazijnen. Deze bijzondere gebouwtjes maken al eeuwenlang deel uit van het landschap langs de dijken. In oktober treft u verschillende kunststukken aan de gevels. De Bakens van Hoop vertellen opnieuw het verhaal van ons landschap. 

Opslag voor dijkbewaking

Vroeger werden de dijkmagazijnen gebruikt als opslagplaats voor materialen die nodig waren bij de dijkbewaking. Denk aan gereedschap, zandzakken en olielampen. De magazijnen staan in Alphen aan de Maas, Appeltern, Beuningen, Deest, Dreumel, Ewijk, Maasbommel, Nederasselt, Weurt, Wijchen en Winssen.

Bijzondere monumenten

De dijkmagazijnen lijken veel op elkaar. Ze hebben een zadeldak met dakpannen en staan boven op de dijk. Dankzij een uitstulping in het dijklichaam konden de gebouwtjes hier worden gebouwd. Door hun cultuurhistorische waarde zijn de meeste magazijnen inmiddels aangewezen als monument.

Meer zichtbaar voor iedereen

Hoewel de dijkmagazijnen al heel lang deel uitmaken van het landschap, kennen veel mensen hun geschiedenis niet. Daarom worden de gebouwen in oktober extra zichtbaar gemaakt voor inwoners en bezoekers. Op alle elf locaties komt een opvallende kunstwerk die verwijst naar het landschap waarin de magazijnen staan. Het ontwerp is gemaakt door House of Thol uit Overasselt.

Verborgen geschiedenis

Met dit project wil het programma Maas en Waal stroomt een bijzonder stukje geschiedenis van het Land van Maas en Waal onder de aandacht brengen. Zo krijgen de dijkmagazijnen en hun verhaal opnieuw een plek in het collectieve geheugen van de streek. De uitvoering van het project is mogelijk dankzij de steun van de vijf gemeenten in het Land van Maas en Waal en de provincie Gelderland.

Fotgrafie: William Moore

Hoe gaan we om met klimaatverandering en waterveiligheid? Samen leren we van het verleden en werken we aan slimme, innovatieve oplossingen, die ons voorbereiden op morgen. Ideeën en krachten van inwoners, onderwijs, wetenschap en organisaties brengen we samen. Maas en Waal stroomt als startpunt voor nieuwe wateroplossingen. Hieronder vind u in de loop van ons programma waar we aan werken.

Dynamische kaart van de rivieren

De loop van de rivieren verandert steeds. Met een digitale kaart laten we straks zien hoe de Maas en Waal door de tijd heen zijn veranderd.